Gezonde voeding, is dit wel zo belangrijk?

De kans is groot dat je door social media scrolt en iets voorbij ziet komen over gezonde voeding, maar wat is gezonde voeding nou écht? Naar mijn idee is gezonde voeding voor iedereen anders, omdat jouw eigen beeld van gezonde voeding waarschijnlijk heel anders is dan die van je ouders. Anders dan die van iemand uit een ander land. Uit een andere cultuur. Iemand met een heel ander wereldbeeld.

Ik ga je in deze blog meer vertellen wat de voorwaarden zijn voor een voedingspatroon dat voedend is voor je lichaam. Dit zal betrekking hebben over een combinatie van kwantiteit, wat is uitgedrukt in een hoeveelheid calorieën en kwaliteit. Kwaliteit is vaak wat lastiger en ik ga je uitleggen wat essentieel voor je lichaam is.

Er is helaas alleen een struikenblok.

Voor de meeste mensen gaat het niet over het besef van meer of minder. Iemand die te zwaar is weet dat hij of zij minder moet eten. Het probleem is alleen dat het vaak niet lukt.

 

Wat is gezonde voeding?

Om zo optimaal mogelijk te kunnen functioneren heeft ons lichaam energie en voedingsstoffen nodig. Voeding met vitamines, mineralen, eiwitten, (on)verzadigende vetten, koolhydraten en vezels zijn hierin essentiëel, gezonde voeding. Al deze stoffen bij elkaar worden macro- en micronutriënten genoemd en zorgen voor een gezond, krachtig en energiek lichaam.

Voedingsmiddelen waar veel toegevoegde suikers, verzadigde vetten en zout aan is toegevoegd worden over het algemeen als ‘ongezonde’ voeding bestempeld. Dit zijn vaak bewerkte voedingsmiddelen en bevatten over het algemeen weinig voedingsstoffen, hebben een lage voedingswaarde en bevatten veel calorieën. Betekend dit dan dat je dit soort producten helemaal moet schrappen? Nee, maar hier kom ik later in de blog nog op terug.

Gezonde-voeding-lifestyle-healthy

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gewoontes en de omgeving

We worden beïnvloed door een aantal factoren. Is lekker eten iemand zijn of haar coping mechanisme om emoties te verwerken, kom je uit een gezin waarin voeding de manier is om samen te komen en liefde te tonen, de invloed van verpakkingen en de manier hoe smaken worden ontwikkeld en de druk van je omgeving om perfect te zijn. Dit zijn een aantal voorbeelden van factoren die mee kunnen spelen in ons gedrag.

 

Waarom eten we?

Om te kunnen overleven hebben we energie nodig. Energie om te denken, bewegen, te voelen en om te groeien. Energie onttrekken we uit onze voeding. Voeding kan worden gecategoriseerd in micronutriënten en macronutriënten die in ons lichaam worden afgebroken tot energie.

Eiwitten, koolhydraten en vetten zijn de drie macronutriënten die bijna iedereen wel kent of van heeft gehoord. Alle drie de macronutriënten worden verteerd tot brandstof wat ons lichaam weer gebruikt voor energie. Als we energie uit voeding een categorie geven, zeggen we daarmee nog niks over de daadwerkelijke hoeveelheid energie dat een voedingsmiddel bevat. Gezonde voeding is dan ook een combinatie van de macronutriënten in combinatie met micronutriënten.

 

Dit brengt mij bij calorieën

Eerst ga ik wat meer de diepte in. Eén calorie is de hoeveelheid energie die je nodig hebt om 1 gram aan water op te warmen met 1 graden Celsius. Voeding wordt over het algemeen uitgedrukt in kilocalorieën (kcal) of calorieën en 1000 calorieën staat gelijk aan 1 kilocalorie. De verwarring komt voort uit het gebruik van calorie tegenover een Calorie. Het gebruik van een hoofdletter maakt van een calorie een kilocalorie.

Je kunt voeding vergelijken met de ketting van je fiets: zonder voeding kan je niet normaal functioneren net als een fiets niet kan functioneren zonder ketting.

Van elk voedingsmiddel kun je de waarde afmeten in de hoeveelheid energie dat het bevat. Dit geldt voor een hamburger, maar eveneens voor een banaan. Je kunt niet om de natuur heen en alle voedingsmiddelen zijn meetbaar.

Nu komen we alweer bij het eerste verschil in discussies als het gaat over gezond tegenover ongezonde voeding. Voeding kun je op verschillende manieren waarderen, maar een discussie over de kwantiteit van voeding is niet mogelijk. Dit kan je namelijk meten en vaststellen. Kijk maar naar de voedingswaarden die je vindt op etiketten van een product. Over kwaliteit kan je altijd blijven discussiëren, omdat iedereen een andere mening heeft over gezonde voeding.

 

De energiebalans

De energiebalans is een natuurwet, hier kan je niet omheen en zal ten alle tijden leidend zijn. Ik wil de discussie zeker met je aangaan als jij er anders over denkt, dus kom maar op. De energiebalans gaat over de relatie tussen het aantal calorieën dat je tot je neemt en het aantal calorieën dat je verbrandt. Energie wordt tot ons genomen in de vorm van voeding mag je nu ondertussen wel begrijpen toch? Daarentegen, als het gaat om energie verbranden, zijn er meerdere wegen die naar Rome leiden. Gezonde voeding zal er wel voor zorgen dat jij verzadigd bent in tegenstelling tot voeding waar weinig tot geen voedingsstoffen in zitten.

Het is van belang om te weten dat bovenstaande afbeelding simplistisch lijkt. Echter heeft de theorie nog altijd stand gehouden, is onderzocht en bewezen (natuurwet). Het is dus waar dat als je wilt afvallen, je ervoor moet zorgen dat je meer calorieën verbrandt dan calorieën tot je neemt. Meer energie verbranden dan tot je nemen.

 

Hoe verbranden we energie?

Uitgaande energie valt te categoriseren om zo tot een beter overzicht te komen voor een persoon. Misschien creëer ik hier wel meer bewustzijn mee bij je. Je verbrandt niet alleen maar energie wanneer je aan het sporten bent. Er zit een enorm verschil qua verbranding in iemand die een kantoorfunctie heeft en de hele dag achter zijn laptop zit of een bouwvakker die de hele dag fysiek bezig is. Heb je wel is nagedacht over de individuele verschillen in verbranding die te maken hebben met karakter? Een energiebom die de hele dag door stuitert en niet stil kan zitten verbrand meer dan iemand die rustig en zen van zichzelf is.

 

Basaal metabolisme (BMR)

Dit is de energie die nodig is om te kunnen overleven. Deze geef je onder andere uit aan ademhalen en het kloppen van je hart, maar ook de processen die nodig zijn om cellen te vernieuwen. Er zijn standaard formules waar je gebruik van kunt maken om tot het getal te komen van je daadwerkelijke basale verbranding.

 

Thermisch effect van voeding (TEF)

Deze hoef ik maar heel kort te houden. Dit is de hoeveelheid energie die je nodig hebt om voeding te verbranden en te transporteren in je lichaam voor gebruik of opslag. Gezonde voeding zal ervoor zorgen dat jij verzadigd bent.

 

Non Exercise Activity Thermogenesis (NEAT)

Naar mijn idee is dit een van de meest onderschatte categorie die veel impact kan maken. Dit is alle beweging, bewust en onbewust, die worden uitgevoerd buiten het sporten. Denk maar eens aan het de boodschappen doen, wandelen, het huis afstoffen, dweilen of stofzuigen, de vaatwasser uit- en inruimen en ook zelfs knipperen met je ogen of met je handen gebaren. Deze categorie is enorm onderscheidend met betrekking tot karakter, leefomgeving, gewoontes en cultuur.

 

Beweging

Doelgericht bewegen in de vorm van een sport. Wil je meer weten over beweging en sporten? Check dan mijn blog over 5 tips om gezond en fit door het leven te gaan.

 

‘Gezond’ VS. ‘Ongezond’

Ik zet beide woorden bewust tussen aanhalingstekens, omdat naar mijn mening er niet perse slechte en/of goede voeding bestaat. In chocola zitten weinig tot geen vitamines en mineralen. Terwijl avocado juist weer veel vitamines en mineralen bevat. Desalniettemin wanneer je te veel avocado eet, kom je aan, omdat avocado veel calorieën bevat. Dus, nogmaals, wat is gezonde voeding?

Wat definieert nou echt gezonde voeding? Het is lastig om te zeggen wat er nu wel of niet schadelijk is voor de gezondheid op lange termijn.

Het zal altijd draaien om de context en de mate waarin een voedingsmiddel wordt genuttigd.

Er bestaan zelfs onderzoeken dat er op een McDonalds dieet gewichtsverlies kan worden gecreëerd. Hier zit natuurlijk wel een addertje onder het gras, omdat degene die dit deed een flink tekort aan micronutriënten had.  

 

Kwaliteit VS. Kwantiteit

Terugkomend op kwantiteit, dan hebben we het over een getal waarmee we de hoeveelheid calorieën uitdrukken. Hier kan je niet omheen. Energie ontstaat of verdwijnt niet zomaar, maar verandert van vorm en verplaatst zich.

Je hebt vast wel eens gehoord van IIYFM (If It Fits Your Macros). Dit heeft een zeer populaire periode gehad. Een voedingspatroon waarbij je alles kunt eten, zolang het maar binnen je calorieënbudget past. Dit werd door sommige mensen zo letterlijk genomen dat zij hetzelfde principe gingen hanteren als het onderzoek over afvallen op een McDonalds dieet. 

 

Kun je kwaliteit dan niet gewoon in de prullenbak gooien?

Kwaliteit wordt uitgedrukt in de hoeveelheid essentiële en nuttige nutriënten dat een voedingsmiddel bevat. Een zak redband snoepjes en gekookte aardappelen bevatten beide koolhydraten. Als je gaat kijken naar de essentiële en nuttige macronutriënten die ze bevatten, zit hier een ontzettend groot verschil in.

Dit is het voorbeeld van maar één product, maar als er wordt gekeken naar een voedingspatroon is het een stuk belangrijker om voor variatie van kwalitatieve voedingsmiddelen te zorgen. Een variatie van genoeg groenten, eiwitten, vetten, en koolhydraten zullen ervoor zorgen dat je genoeg micro- en macronutriënten binnenkrijgt.

Een van de redenen waarom dit zo belangrijk is, is dat je lichaam zich elk 7 jaar volledig heeft vernieuwd. Je vetcellen elke 8 jaar, rode bloedcellen elke 8 maanden, je huid elke 10-30 dagen en alleen je lenzen in je ogen worden nooit vervangen. Je lichaam bestaat uit miljarden cellen die zo goed als allemaal worden vervangen. Je wilt er natuurlijk wel voor zorgen dat alle cellen zo goed en efficiënt mogelijk worden vervangen doormiddel van de juiste essentiële voedingstoffen tot je te nemen.

De kwaliteit van voeding heeft een duidelijke relatie met de gezondheid van je lichaam.

 

Conclusie

Het belangrijkste is naar mijn mening ten alle tijden balans vinden in je voedingspatroon. Vindt je chocola, snoep, chips of een hamburger ongekend lekker? Eet het dan, maar zorg ervoor dat je geen reep chocola, zak chips of hamburger per dag eet. Kwaliteit van voeding is dus wel degelijk belangrijk. Zorg dagelijks voor voldoende groenten en fruit om aan de benodigde vitamines, mineralen en vezels te komen die je lichaam nodig heeft.

Deel dit verhaal

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *